To spacer o historii, która przez lata pozostawała niemal niewidoczna. O Romach i Sinti w getcie warszawskim wiemy niewiele — ich obecność pojawia się w źródłach jak błyski: krótkie wzmianki, sprzeczne liczby, urwane wspomnienia. I właśnie wokół tych fragmentów zbudowałam ten spacer.

Podczas spaceru nie próbujemy „domykać” opowieści ani budować gładkiej narracji. Zamiast tego przyglądamy się miejscom i historiom, które istnieją na styku pamięci i zapomnienia: okolicom dawnego aresztu na Gęsiej, ulicom, na których Romowie i Sinti próbowali przetrwać gettową codzienność, śladom głodu, wykluczenia i napięć, ale też buntu i prób ucieczki.

To opowieść o ludziach, którzy znaleźli się w getcie i byli postrzegani jako obcy, inni, dodatkowy ciężar w rzeczywistości skrajnego niedoboru. Spacer dotyka ważnych kwestii: jak mówić o Zagładzie Romów i Sinti, kiedy źródła są niepełne? Jak słuchać fragmentów wspomnień, nie dopowiadając ich na siłę?

Dla kogo jest ten spacer?

• dla osób ciekawych nieopowiedzianych historii Warszawy
• dla tych, którzy interesują się historią getta z perspektywy mniejszości
• dla edukatorów, przewodników i nauczycieli szukających nowych narracji
• dla osób wrażliwych na tematy pamięci, wykluczenia i tożsamości
• dla wszystkich, którzy lubią spacery refleksyjne, a nie „fakty w punktach”

Jeśli chcesz umówić spacer — indywidualny lub dla grupy — napisz do mnie, chętnie dopasuję formułę i trasę. Zapraszam też na bloga, gdzie znajdziesz więcej tekstów o tym projekcie oraz o losach Romów i Sinti w getcie warszawskim: o fragmentarycznych wspomnieniach, opasce z literą Z, głodzie, buncie i deportacjach. Zdjęcie ze spaceru w sierpniu 2025, Fundacja W stronę dialogu.