Czy historię można poczuć? Jak pachniały dawne miasta, domy, sklepy i ogrody? Czy zapach może stać się kluczem do muzealnych opowieści?

„Czym pachnie muzeum?” to mój autorski projekt edukacyjny, który rozwijam w 2026 roku. Łączę w nim historię, zapachy i metody edukacji wielozmysłowej, szukając nowych sposobów opowiadania o kulturze i dziedzictwie. Interesuje mnie historia codzienności – świat przedmiotów, roślin, przypraw i aromatów, które mogą pobudzać wyobraźnię, przywoływać wspomnienia i otwierać nowe perspektywy poznawania przeszłości.

Od zapachu lasu do cynamonowych sklepów

Jednym z miejsc, w których rozwijam projekt, jest Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN. Na wystawie stałej zapach staje się punktem wyjścia do odkrywania historii. W galerii „Las” sięgam po aromaty sosny, jałowca i żywicy, w galerii „Miasteczko” szukamy kwiatowych inspiracji w polichromiach synagogi z Gwoźdźca, a dawne żydowskie sklepy przywołują zapachy cynamonu, goździków i pieprzu oraz literacki świat Brunona Schulza.

Zapach nie służy tu dosłownemu odtwarzaniu przeszłości, lecz uruchamianiu wyobraźni, skojarzeń i rozmowy.

Edukacja wielozmysłowa i włączająca

Ważnym elementem projektu jest dostępność i edukacja włączająca. Przygotowuję scenariusze dla dzieci, młodzieży, dorosłych i seniorów, w tym osób z niepełnosprawnościami oraz osób neuroróżnorodnych.

Łączę zapach z dotykiem, dźwiękiem, obrazem i smakiem. Uczestnicy rozpoznają aromaty, odkrywają muzealne detale, eksperymentują z materiałami i tworzą własne kompozycje zapachowe. Różnorodność aktywności oraz możliwość dostosowania ich do indywidualnych potrzeb pozwalają poznawać historię na wiele sposobów.

Interesuje mnie również związek zapachu z pamięcią, emocjami i dobrostanem. W swojej pracy czerpię inspiracje z podejścia muzeoterapeutycznego, traktując muzeum jako przestrzeń nie tylko zdobywania wiedzy, ale także uważności, twórczego działania i budowania relacji.

Autorskie realizacje

W 2026 roku w Muzeum POLIN przygotowałam serię wielozmysłowych warsztatów inspirowanych galeriami wystawy stałej oraz cykl „Laboratorium piękna. Śladami Heleny Rubinstein”, łączący historię kosmetyków, perfumiarstwa i kobiecej przedsiębiorczości. W ramach Festiwalu Kultury Bez Barier odbył się premierowy zapachowy spacer po wystawie stałej oraz warsztaty komponowania perfum inspirowane galerią „Miasteczko”.

Współpraca

Tworzę autorskie spacery sensoryczne, warsztaty zapachowe i programy edukacyjne dla muzeów, instytucji kultury oraz organizacji pracujących z różnorodnymi grupami odbiorców. Każdy scenariusz opracowuję na podstawie historycznych źródeł, tematyki wystawy i potrzeb uczestników. Bo historię można nie tylko zobaczyć i usłyszeć. Czasem można ją również poczuć.